Verklarende woordenlijst medische termen

Wij hebben een verklarende lijst gemaakt van woorden die je vaak terug ziet komen in een medisch dossier, aangezien daar veel vraag naar is in onze Facebookgroep ‘pre-eclampsie en HELLP-syndroom lotgenoten contactgroep‘. Laat vooral weten als je nog wat woorden mist.

 

Medische Term Betekenis
Hypertensie Hoge bloeddruk
Rev. / revisie Het aantal weken voor de volgende controle
1ste lijn Onder toezicht van de verloskundige
2de lijn Onder toezicht van de gynaecoloog
A terme datum De uitgerekende datum
A.a.p. Abortus provocatis (geplande abortus)
Abdomen Buikorganen
Abdominaal Via de buikwand
Adhesie Verkleving, het door bindweefselvorming aan elkaar groeien van twee op elkaar liggende weefseloppervlakken
Adnex Eierstok en eileider
Alb / albumine Hiermee wordt aangegeven of er eiwit in de urine van de moeder is gevonden
Alat Het meten van ASAT (zie lijst) en ALAT worden als belangrijke onderzoeken beschouwd om leverschade aan te tonen. De verhouding tussen ASAT/ALAT kan worden gebruikt om onderscheid te maken in de stadia van leverbeschadiging. De verhouding tussen ASAT en ALAT geeft ook een indicatie van het type beschadiging
Alkilisch fosfa Waarde in het bloed. Indien alkalische fosfatase te hoog is, kan dit wijzen op een botziekte, leveraandoening of galwegobstructie
Amenorroe Het aantal weken en dagen dat de vrouw zwanger is
Amniotomie Kunstmatige breken van de vliezen
Apgar-test Test wordt 1, 5 en 10 minuten na de geboorte uitgevoerd. De baby wordt beoordeeld op kleur, ademhaling, spierspanning, hartslag en reflexen. De score geeft de nood van eventuele reanimatie aan
Arteri umbilicalis Navelstreng slagader
Asat Is een enzym dat in veel cellen in ons lichaam voorkomt, bij het kapot gaan van deze cellen komt de stof vrij in de bloedbaan en is het te detecteren in het bloed. Het bloedonderzoek naar aspartaat aminotransferase (ASAT) wordt gebruikt om leverbeschadiging te detecteren
Asfyxie Onvoldoende zuurstoftoevoer naar de vitale organen, in het bijzonder de hersenen, wat soms tot de dood of blijvende schade leidt
Ball+ Ballotement, het is nog niet goed te voelen waar de billen en het hoofdje liggen
Bilirubine Afbraakproduct van hemoglobine; heeft een gele kleur
Bloedgroepenincompatibiliteit Onverenigbaarheid van bloedgroepen
Brainsparing Compensatie van het lichaam om de vitale organen van bloed te voorzien. Bij een tekort gaat eerst al het bloed met zuurstof naar de belangrijke organen (hersenen, hart, lever)
Caput Hoofd
Cbbbi Caput (hoofdje) bewegelijk boven bekkeningang (nog niet ingedaald dus
Cbibi Caput (hoofdje) bewegelijk in bekken ingang (een stukje ingedaald
Cervix Baarmoederhals
Chemie Bloedonderzoek
Cholestase Galstuwing
Cif Caput in fundo, het hoofdje ligt boven dus in stuitligging.
Colostrum De eerste moedermelk. De moedermelk komt op de derde of vierde dag na de geboorte van de baby pas echt op gang
Colposcopie Bekijken van de baarmoedermond met een microscoop
Congenitaal Aangeboren
Contracties Weeën
Cor Hart
Cort. / cortonen De hartslag van de baby
Corticosteroïden Bijnierschorshormoon dat toegediend wordt aan de moeder om voor de geboorte de longrijping bij het kind te versnellen.
CTG Cardiotocogram, hartfilmpje van het kind, registratiemethode om de conditie van de baby in de gaten te houden.
Curettage Methode om na de bevalling stukken van de placenta of vliezen van de baarmoederwand te verwijderen om bloedingen en infecties te voorkomen.
Cvibi Caput vast in bekkeningang, het hoofdje is volledig ingedaald.
Cystitus Blaasontsteking
Deceleratie Dip van de hartslap op het CTG
Diabetes Mellitus Suikerziekte
Diurese Plassen
Doppler Echo-onderzoek van de navelstreng van het kind om na te gaan hoe de bloedvoorziening van de placenta naar het kind verloopt
Dysmenorroe Pijn tijdens de menstruatie
Dyspareunie Pijn tijdens de gemeenschap
Eclampsie Een zeldzaam en ernstig vervolg op pre-eclampsie, dat wordt gekenmerkt door stuipen. Eclampsie is een zeldzame doodsoorzaak voor moeders en ongeboren baby’s.
Edlm Eerste dag van de laatste menstruatie. Van belang om de uitgerekende datum te kunnen bepalen
Elevated Liver enzymes Verhoogd aantal leverenzymen in de bloedbaan.
Endometriose Baarmoederslijmvlies dat zich op andere plaatsen bevindt dan de in de baarmoeder
Epidurale verdoving Ruggenprik
Episiotomie
Knip
Ergometrine Een middel dat de spieren van de baarmoeder na de bevalling doet samentrekken. Tegenwoordig wordt vaak syntometrine en syntocinon gebruikt.
Erytrocyten Rode bloedcellen
Etiologie Leer van de oorzaken
EUG Extrauterine Graviditeit, buitenbaarmoederlijke zwangerschap
Exogene Van buiten (het lichaam) afkomstig
Expressie extractie Verlossing met de duwen op de buik.
Familie Anamnese Medische voorgeschiedenis van de familie
Fibrinogeen Is een stollingsfactor, een oplosbare proteïne in het bloedplasma
Flexie Buiging
Foetale nood Foetus (ongeboren kind) is in nood
FSH Follikel stimmulerend hormoon
Fundo Bovenkant baarmoeder
Gemelli Tweeling
Gr.ut = Gravide uterus Betekent zwangere baarmoeder
Gravida Het aantal keren dat de vrouw al zwanger is geweest
Hb / hemoglobine Het ijzergehalte in het bloed van de moeder
HELLP Hemolysis Elevated Liver enzymes en Low Platelets. Ernstige vorm van hypertensie met afbraak van rode bloedcellen, schade aan de lever en een laag aantal bloedplaatjes (ernstige vorm van zwangerschapsvergiftiging)
Hematurie Bloed in de urine
Hematocriet Is het volume van het bloed dat door de rode bloedcellen (erytrocyten) wordt ingenomen, weergegeven als een fractie van het totale bloedvolume. De hematocriet wordt bepaald door een buisje bloed te centrifugeren. Onderin verzamelen zich dan de rode bloedcellen, daarbovenop de witte bloedcellen (leukocyten; deze laag heet de buffy coat) en bovenin de buis het plasma
Hemolysis Afbraak van de rode bloedlichaampjes, wat kan leiden tot geelzien (icterus)
Hemorroïden Aambeien
HF Hartfrequentie
Hoogte van de fundus Hoogte van de baarmoeder. Dat wordt ten opzichte van vaste punten gedaan
Hypotensie Lage bloeddruk
I.m. Intramusculair of in de spier
I.v. Intraveneuze toediening of in de ader
In utero In de baarmoeder
IUD Intrauterine Device, spiraaltje
IUGR Intra uterine groeiretardatie, groeiachterstand
Klysma Uitspoeling van het darmkanaal door het rectaal inspuiten van een vloeistof
Labetalol Vertraagt de hartslag, verlaagt de bloeddruk en vermindert de zuurstofbehoefte van het hart
Lanugo Nesthaar, het donzige lichaamshaar van de ongeboren baby
LD Lactaat, enzym nodig voor de stofwisseling. Te zien in het bloed bij beschadiging van lever of alvleesklier
LDH Zit in de weefselcellen, bij beschadiging van een weefsel of orgaan komt dit in het bloed terecht. Het wordt gebruikt om weefselschade aan te tonen
LH Luteïniserend hormoon, hormoon, geproduceerd door de hypofyse, dat zorgt dat de rijpe eicel springt
Lochia Het vocht dat bij de vloeiingen van de kraamvrouw in de periode na de bevalling wordt afgescheiden
Longembolie Afsluiting van een deel van de longvaten door een bloedstolsel
Longoedeem Vocht achter de longen
Low Platelets Verlaagd aantal bloedplaatjes
Leukocyten Worden ook wel witte bloedcellen genoemd. Het zijn cellen die met name betrokken zijn bij ons afweersysteem. Tijdens een infectie, forse inspanning of zwangerschap kan het aantal verhoogd zijn
Mastitis Ontsteking of infectie van de borst
Menorrhagia Hevig bloedverlies tijdens de menstruatie
Metrorhagia Vaginaal bloedverlies buiten de menstruatieperiode om
MgSo4 Magnesiumsulfaat
Mola zwangerschap De vrouwelijke eicel is niet goed bevrucht. Zwangerschaps test is in eerste instantie wel positief. Het eitje valt daarna als het ware uit elkaar en kan gaan zwerven. Curritage is veelal noodzakelijk
Multigravida Een vrouw die meer dan een keer zwanger is geweest
N Navel
Navelstrengprolaps Uitzakken van de navelstreng
Nefritis Nierontsteking.
Negatieve dyscongruentie Te klein voor de zwangerschapsduur
NT-meting Nekplooi meting
Oedeem Het vasthouden van vocht
Oestrogeen Hormoon, geproduceerd door de eierstok, dat onder andere het baarmoederslijmvlies stimuleert en zorgt voor de ontwikkeling van de vrouwelijke geslachtsorganen
Oligohydramnion Te weinig vruchtwater
Osteoporose Botontkalking
Ovarium Eierstok
Oxytocine Wekt de weeën op
Para Het aantal keren dat de vrouw al eerder is bevallen
Pathologisch Ziek, ziekmakend
PCOS Polycysteus-ovariumsyndroom, meerdere cystes in de eierstokken
Pelveoperitonitis Ontsteking van het buikvlies om de organen van het bekken
Perineum Het gebied tussen de vaginale opening en de anus
PID Pelvic Inflammatory Disease, ontsteking in het kleine bekken
Placenta previa Wanneer de placenta geheel of gedeeltelijk voor de baarmoedermond ligt. Er kunnen dan ernstige bloedingen optreden
Placentamegalie Abnormaal sterke groei van de placenta
PMS Premenstrueel Syndroom, klachten die optreden voor de menstruatie
Poliep Een gezwelletje dat in de baarmoederholte groeit; bijna altijd is het goedaardig
Portio Onderste deel van de baarmoeder dat in de schede uitmondt
Positieve dyscongruentie Te groot voor de zwangerschapsduur
Postnataal of postpartum De eerste 6 weken na de bevalling
Postpartum delirium Heet nu puerperale psychose, de minder ernstige vorm wordt postnatale depressie genoemd.
Postpartum hemorragie Hevig (meer dan 450 ml) bloedverlies na de bevalling
Pre-eclampsie (PE) Een ernstige vorm van zwangerschapshypertenstie. De symptomen zijn hoge bloeddruk, eiwit in de urine en oedeem (zwelling)
Premature baby Te vroeg geboren baby, voor de 36 weken
Prenataal Voor de geboorte
Primigravida Een vrouw die haar eerste baby verwacht
Profylaxe Voorzorgsmaatregelen
Progesteron Hormoon, geproduceerd door de eierstok, dat na de eisprong samen met oestrogeen onder andere zorgt voor de opbouw van het baarmoederslijmvlies
Proteïnurie Te veel aan eiwit in de urine
Pruritus gravidarum Jeuk tijdens de zwangerschap
Pulmonaal Longen
Resusnegatief Afwezigheid van de resusfactor in het bloed
RR Bloeddruk van de moeder
Ruptuur Inscheuren van de vagina tijdens de bevalling
S = symphyse Schaambot
Salpinx Eileider
Saturatie Zuurstofgehalte in het bloed
Sectio Keizersnede
Serotiniteit Overtijd, zwangerschap tussen de 40-42 weken
Serum Dat deel van het bloed dat overblijft als de bloedcellen geklonterd zijn
Sp.ab Spontane abortus, miskraam
Strippen Losmaken van de vliezen van de baarmoedermond
Testosteron Hormoon dat ook in kleine hoeveelheden in de eierstok wordt geproduceerd, en onder andere invloed heeft op de zin tot vrijen
Torsie Draaiing
Totaal ruptuur Inscheuren van de vagina tot aan de anus tijdens de bevalling
Toucheren Inwendigonderzoek
Trombose Bloedstolse
Trombocyten Worden bloedplaatjes genoemd en zorgen voor de stolling van ons bloed
Tuba Eileider
Urine zuur Is een giftig afvalzuur dat wordt gevormd bij de stofwisseling van purines. Purines zijn stoffen die vrijkomen bij de afbraak van cellen in het lichaam
Uterus Baarmoeder
Vacuum extractie Zuignap verlossing
Varices Spataders
Vb Vochtballans
Forceps Tangverlossing
Vernix caseosa De kleverige witte substantie die bij de geboorte op de huid van de baby zit, meestal vooral in de huidplooien
Vruchtwaterpunctie Wegname van een kleinde hoeveelheid vruchtwater, dat gebruikt wordt om genetische afwijkingen op te sporen
Vulva Uitwendig deel van het vrouwelijk geslachtsorgaan
X Xyphoid, d.w.z. het puntje onderaan je borstbeen

Laat een reactie achter